Son illərdə Azərbaycan beynəlxalq biznes üçün regional mərkəz kimi mövqeyini möhkəmləndirmişdir. Əlverişli investisiya mühiti, vergi güzəştləri və Avropa ilə Asiya arasında strateji yerləşmə ölkəni beynəlxalq korporativ strukturların qurulması üçün cəlbedici edir.
Bu şəraitdə düzgün beynəlxalq biznes strukturlaşdırılması yalnız vergi optimizasiyası deyil, həm də aktivlərin qorunması və davamlı inkişaf üçün əsas alətə çevrilir.
Beynəlxalq biznes strukturlaşdırılması nədir
Beynəlxalq strukturlaşdırma müxtəlif yurisdiksiyalardan istifadə etməklə effektiv korporativ modelin qurulmasıdır və aşağıdakı məqsədləri əhatə edir:
- vergi optimizasiyası
- aktivlərin qorunması
- hüquqi risklərin azaldılması
- beynəlxalq əməliyyatların sadələşdirilməsi
Bu struktura holdinq şirkətləri, əməliyyat şirkətləri və xüsusi təyinatlı şirkətlər (SPV – Xüsusi Təyinatlı Şirkət) daxil ola bilər.
Qeyd etmək vacibdir ki, bu, vergidən yayınma deyil, beynəlxalq qanunvericiliyə uyğun hüquqi planlaşdırmadır.
Niyə Azərbaycan uyğun yurisdiksiyadır
- Strateji yerləşmə
Azərbaycan Avropa ilə Asiya arasında körpü rolunu oynayır.
- Stabil iqtisadiyyat
Güclü valyuta ehtiyatları və sabit iqtisadi artım.
- Əlverişli vergi sistemi
- mənfəət vergisi – hüquqi və fiziki şəxslərin sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə olunan mənfəətə təxminən 20% sabit vergi dərəcəsi tətbiq olunur
- sənaye parkları üçün vergi güzəştləri
- investorlar üçün təşviqlər
- İnvestorların qorunması
Qanunvericilik mülkiyyət hüquqlarını və investisiyaları qoruyur.
Əsas strukturlaşdırma yanaşmaları
- Holdinq strukturu
Müxtəlif ölkələrdə törəmə şirkətlərə sahib olan ana şirkət.
Üstünlüklər:
- mərkəzləşdirilmiş idarəetmə
- dividendlərin vergi optimizasiyası
- aktivlərin qorunması
- Aktivlərin və əməliyyatların ayrılması
- aktivlər (daşınmaz əmlak, IP) ayrı şirkətdə
- əməliyyatlar başqa şirkətdə
Bu yanaşma riskləri minimuma endirir.
- İkiqat vergitutmanın qarşısının alınması sazişləri
Bu sazişlər imkan verir:
- vergilərin azaldılması
- ikiqat vergitutmanın qarşısının alınması
- pul axınlarının optimallaşdırılması
- Beynəlxalq investisiya platformaları
- investorların cəlb edilməsi
- fondlarla əməkdaşlıq
- biznesin genişləndirilməsi
- Transsərhəd vergi planlaşdırması
- gəlir axınlarının təhlili
- yurisdiksiya seçimi
- BEPS – Əsas Vergi Bazasının Azaldılması və Mənfəətin qaydalarına uyğunluq
Strukturlar real iqtisadi fəaliyyətə malik olmalıdır (substance).
Aktivlərin və biznesin qorunması
- Korporativ qorunma
- məhdud məsuliyyətli şirkətlər
- risklərin bölüşdürülməsi
- Hüquqi qorunma
- düzgün müqavilələr
- qanunvericiliyə uyğunluq
- Beynəlxalq diversifikasiya
- siyasi risklərin azalması
- sanksiya risklərinin azalması
- valyuta risklərinin idarə edilməsi
Tipik beynəlxalq struktur
- Holdinq şirkəti
- Azərbaycanda əməliyyat şirkəti
- Aktivlərin saxlanıldığı şirkət
- Maliyyə və ya investisiya şirkəti
Ən çox rast gəlinən səhvlər
- Real fəaliyyəti olmayan şirkətlər
- Benefisiar sahibliyin gizlədilməsi
- Vergi planlaşdırmasının olmaması
- Yanlış yurisdiksiya seçimi
CRS (Ümumi Hesabat Standartı) və BEPS (Əsas Vergi Bazasının Azaldılması və Mənfəətin Transferi) standartlarının nəzərə alınmaması
Nəticə
Azərbaycanda beynəlxalq biznes strukturlaşdırılması inkişaf, qorunma və optimizasiya üçün güclü vasitədir.
Düzgün qurulmuş struktur imkan verir:
- vergi yükünü azaltmaq
- aktivləri qorumaq
- riskləri idarə etmək
- beynəlxalq bazarlara çıxmaq
Qloballaşan dünyada strukturlaşdırma biznes uğurunun əsas elementlərindən biridir.