Hüquqi konsultasiya hüquq normalarının izahı, hüquqi vəziyyətin qiymətləndirilməsi, mübahisələrin qarşısının alınması və ya həll edilməsi üçün tövsiyələrin və strategiyaların hazırlanması üzrə peşəkar xidmətdir. Azərbaycanda bu xidmət biznes və vətəndaşların hüquqi dəstəyinin əsas aləti kimi çıxış edir, risklərin minimuma endirilməsinə, qanunvericiliyə riayət olunmasına və maraqların qorunmasına imkan yaradır.
Konsultasiya yalnız şifahi məsləhətlərlə məhdudlaşmır; sənədlərin təhlili, hüquqi rəylərin hazırlanması, əqdlərin müşayiəti və mübahisələrin qarşısının alınması tədbirlərini də əhatə edir. Məhkəmədə təmsilçilikdən fərqli olaraq, hüquqi konsultasiya daha çox preventiv tədbirlərə yönəlir və müştərilərə erkən mərhələlərdə əsaslandırılmış qərarlar qəbul etməyə kömək edir.
Azərbaycanda hüquqi yardımın dövlət tənzimlənməsi hüquqşünaslar üçün icbari lisenziyalaşdırmanı nəzərdə tutmur. Bu, bazara giriş imkanlarını asanlaşdırsa da, müştəridən mütəxəssisin kvalifikasiyasını diqqətlə yoxlamağı tələb edir. Əsas meyar Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasına üzvlükdür: yalnız vəkillər bütün kateqoriyadan olan işlər üzrə məhkəmədə təmsilçilik hüququna malikdirlər. Kollegiyaya qəbul üçün hüquq üzrə diplom (Azərbaycan diplomu və ya Təhsil Nazirliyi tərəfindən tanınmış diplom), ən azı 3 illik iş stajı və iki mərhələdən ibarət kvalifikasiya imtahanının müvəffəqiyyətlə verilməsi tələb olunur. “Vəkil” adından qanunsuz istifadə inzibati məsuliyyət yaradır.
Peşəkar məsuliyyətin icbari sığortası nəzərdə tutulmur, lakin ixtisaslı mütəxəssislər müştərinin tələbi əsasında onu könüllü şəkildə rəsmiləşdirə bilərlər. Hüquqşünasların əksəriyyəti ingilis, rus və türk dillərinə bələd olduğundan, bu, beynəlxalq layihələr üçün xüsusi aktuallıq kəsb edir.
Hüquqi konsultasiyanın növləri və ixtisaslaşma
Hüquqi konsultasiya hüquq sahələrinə və işlərin növlərinə görə təsnif edilir ki, bu da mütəxəssis seçimini müəyyənləşdirir:
- Mülki işlər: Ailə hüququ, irs məsələləri, əmək mübahisələri, əmlak məsələləri üzrə konsultasiya. Fəaliyyət şəxsi hüquqların qorunması, müqavilələrin hazırlanması və məhkəməyədək həllə yönəlir.
- Kommersiya işləri: Biznesin hüquqi dəstəyi – korporativ hüquq, sövdələşmələr, vergi planlaşdırılması, compliance (normativ uyğunluq). Konsultasiya şirkətlərin yaradılmasına, biznesin planlaşdırılmasına və sahibkarlıq risklərinin azaldılmasına yardım edir.
- İnzibati işlər: Dövlət orqanlarının qərarlarından şikayət, vergi və gömrük mübahisələri. Konsultasiya inzibati aktların təhlili və şikayətlərin hazırlanmasını əhatə edir.
- Cinayət işləri: İstintaq və məhkəmə mərhələsində müdafiə. Bu sahədə konsultasiya çox vaxt vəkil statusu tələb edən məhkəmə təmsilçiliyinə keçir.
Hüquqi konsultasiya ilə məhkəmə təmsilçiliyi nadir hallarda paralel şəkildə həyata keçirilir. Əksər mütəxəssislər ya konsultasiya (mübahisələrin preventiv həlli), ya da məhkəmə təcrübəsində ixtisaslaşır.
Az təminatlı şəxslər üçün dövlət hüquq bürolarında və sosial əsaslarla pulsuz hüquqi yardım mövcuddur. Dövlət qurumları öz səlahiyyətləri çərçivəsində hüquqi izahatlar təqdim edirlər. Özəl hüquq firmaları isə daha dərin analitik yanaşma və müşayiət təmin edir.
Expert SM hüquqi konsultasiya üzrə kompleks yanaşma təklif edir – risklərin hərtərəfli təhlilindən tutmuş beynəlxalq hüquq, o cümlədən korporativ maliyyə, tikinti və ticarət hüququ sahələrində müşayiətə qədər. Şirkət müxtəlif sahələrdə ixtisaslaşır: miqrasiya, vergi və əqli mülkiyyət hüququ, biznes və fiziki şəxslər üçün arbitraj və əmək hüququ, farmasevtika hüququ, tender müşayiəti, hüquqi audit (due diligence), ailə hüququ və beynəlxalq arbitraj.
20 ildən artıq təcrübəyə malik olaraq, biz fərdi hüquqi həllər təqdim edirik.
Bundan əlavə, Expert SM paralel olaraq “Subxan Məmmədov və Partnyorlar” hüquq bürosu vasitəsilə vəkillik fəaliyyətini həyata keçirir və müştərilərə məhkəmə müşayiəti göstərir.
Hüquqi konsultasiyanın əldə edilməsi: tövsiyələr
Effektiv konsultasiya üçün:
- Problemi müəyyən edin: Mütəxəssis seçmək üçün sahəni (mülki, kommersiya və s.) dəqiqləşdirin.
- Kvalifikasiyanı yoxlayın: Vəkillər Kollegiyasının üzvlüyünü, rəyləri və təcrübəni (vəkillər üçün minimum 3 il) araşdırın. Zərurət olduqda məsuliyyət sığortasını tələb edin.
- Formatı seçin: Şifahi/yazılı konsultasiya, onlayn və ya əyani format. Expert SM şirkəti rus, ingilis, azərbaycan, türk və digər dillərdə çoxdilli dəstək göstərir.
- Sənədləri hazırlayın: Dəqiq qiymətləndirmə üçün müqavilələri, yazışmaları və sübutları təqdim edin.